Sợi Spandex công nghiệp

Tổng quan

Sợi Spandex công nghiệp, còn gọi là elastane hoặc sợi đàn hồi polyurethane, là loại sợi nhân tạo có khả năng giãn dài gấp nhiều lần chiều dài ban đầu rồi co về gần như nguyên trạng. Theo định nghĩa phổ biến, spandex là sợi có ít nhất 85% khối lượng là polyurethane phân đoạn. Độ giãn dài khi đứt thường từ vài trăm đến hơn 500%, và lực co hồi lớn hơn cao su có cùng độ mảnh.

Spandex hiếm khi được dùng một mình. Trong công nghiệp dệt, sợi thường nằm ở lõi và được bọc bên ngoài bằng nylon, polyester hoặc cotton, hoặc được dệt kim, dệt thoi xen cùng sợi khác. Cách kết hợp này giúp sản phẩm có độ co giãn mà vẫn giữ độ bền và bề mặt của sợi bọc.

Thành phần và cấu tạo

Sợi Spandex công nghiệp có cấu trúc polymer gồm các đoạn mềm, thường là polyether hoặc polyester, xen kẽ với các đoạn cứng chứa nhóm urethane và urea. Đoạn mềm cho phép chuỗi phân tử duỗi ra khi kéo, còn đoạn cứng liên kết như những điểm neo giúp sợi co về dạng ban đầu.

Sợi được sản xuất bằng phương pháp kéo sợi khô, kéo sợi ướt hoặc kéo sợi nóng chảy, ở dạng nhiều sợi con dính liền vào nhau thành một bó. Độ mảnh trải rộng từ rất mảnh cho vải dệt kim đến sợi thô hơn cho dây và băng đàn hồi công nghiệp.

Ưu điểm và nhược điểm

Ưu điểm

• Độ giãn dài rất cao và khả năng co hồi nhanh, giữ dáng lâu.
• Nhẹ, mảnh, cho phép tăng co giãn mà không làm nặng sản phẩm.
• Kháng mồ hôi, dầu cơ thể và các chất giặt tẩy thông thường.
• Dễ phối với nylon, polyester, cotton và nhiều loại sợi khác.
• Đa dạng độ mảnh và màu sắc.

Nhược điểm

• Độ bền kéo tuyệt đối thấp, cần sợi bọc hoặc sợi nền để chịu lực chính.
• Nhạy với nhiệt độ cao, dễ giảm đàn hồi khi ủi hoặc sấy nóng quá mức.
• Bị suy giảm bởi clo tẩy trắng, tia UV và khói dầu lâu ngày.
• Khó nhuộm và xử lý hơn sợi nền, cần quy trình phù hợp.